02_Landbouw - copy
02_Landbouw - copy

2.4.2 Landbouw

Waar hebben we mee te maken?

De landbouw in Oirschot is veelzijdig. In het oog springende sectoren zijn de (intensieve of niet-grondgebonden) veehouderij en de boomteelt. In de landbouw vindt enerzijds schaalvergroting plaats, aan de andere kant ontwikkelen bedrijven zich naar vormen van landbouw die zich beter verhouden tot mens en milieu, zoals aspergeteelt, biologische groenteteelt en biologische veehouderij.  

Schaalvergroting in de (intensieve) veehouderij wordt door de sector als noodzakelijk ervaren, omdat enerzijds de landbouw de investeringen in maatregelen voor milieu en dierenwelzijn moet zien terug te verdienen, anderzijds wordt schaalvergroting ingegeven door de markt (zoals het loslaten van het melkquotum). Vooral op de zandgronden en dus ook in Brabant, leidt dit tot een spanningsveld: toename van het aantal dieren in relatie tot gezondheidsaspecten en al overbelaste N-2000 gebieden en andere natuur. Hierdoor is de ontwikkelingsruimte voor de veehouderij aan beperkingen onderhevig.

Om intensieve veehouderijen op een duurzame manier door te laten ontwikkelen heeft de gemeente Oirschot in 2011 de visie Intensieve veehouderij en de Kadernota Intensieve veehouderij vastgesteld. Het beleid van de gemeente wordt – in samenhang met rijks- en provinciaal beleid – voortdurend doorontwikkeld om invulling te geven aan oplossingen die bijdragen aan het terugbrengen van het spanningsveld tussen ontwikkeling van de sector en de effecten ervan op dierwelzijn, milieu en gezondheid.

Voor de melkveehouderij speelt de beperkte grondmobiliteit nog een beperkende rol voor verdere schaalvergroting.

Voor de boomteelt heeft de gemeente in 2011 de boomteeltvisie vastgesteld en vertaald in het bestemmingsplan voor het buitengebied. Om de  kwaliteiten van cultuurhistorisch waardevolle gebieden te behouden en te beschermen (met name de open landschappen, de dorpsranden en de bolle akkers), gelden striktere beperkingen voor (laan)boomteelt.

In andere bedrijfstakken van de landbouw speelt de bovenstaande problematiek minder. Maar ook daar blijft het onverminderd zoeken naar de balans tussen efficiënte productie en behoud van landschap, milieu en gezondheid.

Wat willen we bereiken?

  • Een veehouderij die de omgeving zo min mogelijk belast. Oirschot heeft daarbij een voorbeeldfunctie voor de regio;
  • Landbouw die gebaseerd is op duurzaam ondernemen (milieu, dierenwelzijn, gezondheid, behoud van natuur en landschap, economisch perspectief, maatschappelijk verantwoord ondernemen);
  • Innovatieve vormen van landbouw, die oplossingen bieden voor problemen en/of samenhangen met duurzaam ondernemen en specifiek bijdragen aan de kwaliteiten van natuur, landschap en cultuurhistorie (en daarmee indirect aan de toeristische- en recreatieve potentie van Oirschot).

Wie doet wat?

Tot 2020 blijft een sterk sturende overheid nodig, gezien de milieuopgaven en -ambities en de wensen uit de samenleving. Tegelijkertijd moeten de innovatieve ideeën uit de markt komen. Agrariërs, landbouworganisaties, onderwijs en onderzoeksinstellingen zullen hun krachten moeten bundelen om de ambities waar te maken. Het aangaan van een open dialoog met andere belanghebbenden is daarbij voorwaarde voor succes. Wij zien de agrarische sector als een belangrijke doelgroep van ondernemend Oirschot, die innovatieve ideeën initieert.

Op de langere termijn zal de rol van de gemeente ten aanzien van landbouw en veehouderij veranderen. Daarbij richt zich de rol meer op het bewaken van de randvoorwaarden die met duurzaam ondernemen te maken hebben.

De sturing is gericht op:

  • Alleen meewerken aan initiatieven die zich richten op innovatie en behoud en herstel van natuur, landschap en cultuurhistorie;
  • Ten behoeve van een duurzame veehouderij aangaan van experimenten die verder gaan dan het wettelijk kader en die passen bij de schaal en maat van (het landschap van) Oirschot;

De gemeente heeft een mediatorrol als het gaat om partijen bij elkaar te brengen, gesprekken te arrangeren en samen oplossingsrichtingen te genereren.

  • Ruimtelijke sturing geven aan nieuwe ontwikkelingen: het juiste bedrijf op de juiste plek.
  • Oplossen van bestaande normoverschrijdingen en overschrijdingen in de toekomst vermijden. Gemeente heeft een eerste stap gezet door urgentiegebieden te benoemen en is in overleg met betrokkenen om samen naar oplossingen te zoeken.