01_Natuur landschap cultuur
02_Landbouw
03_Recreatie
04_Gezonde woon en leefomgeving
05_Economie en werkgelegenheid
06_Energie en milieu
07_Mobiliteit en bereikbaarheid
08_Basisvoorzieningen

Bijlage 2: Achtergronden Omgevingswet

De gemeente werkt in 2015 en 2016 aan een omgevingsvisie voor Oirschot. De omgevingsvisie gaat over alle aspecten die te maken hebben met onze fysieke leefomgeving. Met de omgevingswet die naar verwachting naar verwachting in 2019 in werking treedt, gaat het hele ruimtelijke wetgevingsstelsel op de schop.

De komst van de Omgevingswet betekent dat er veel verandert. De wet bundelt bijvoorbeeld 26 bestaande wetten op het gebied van onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur.

De maatschappelijke doelen van de wet staan in artikel 1.3 van de Omgevingswet beschreven:

“Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang:

  1. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en
  2. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.”

De bedoeling van de wet is vierledig:

  • Het gebruiksgemak verhogen
  • Integrale benadering stimuleren
  • Actieve aanpak stimuleren
  • Processen versnellen en verbeteren

Het gebruiksgemak verhogen

De Omgevingswet maakt het omgevingsrecht inzichtelijk, voorspelbaar en gemakkelijker in het gebruik. Dat komt omdat alle regels in één stelsel worden samengevoegd. En omdat er zoveel mogelijk algemene regels komen. Dat maakt het omgevingsrecht dus minder complex. Ook vermindert het aantal procedures.

Integrale benadering stimuleren

De nieuwe integrale aanpak zorgt voor meer samenhang in de regels. Dat voorkomt dat regels botsen of juist tegengesteld zijn aan elkaar. Deze integrale benadering levert voordelen op:

  • alle verschillende sectoren en belanghebbenden worden betrokken bij een besluit.
  • de regels worden inzichtelijk en voorspelbaar.
  • het draagt bij aan het gebruiksgemak van de Omgevingswet.
  • de leefomgeving komt centraal te staan.

Actieve aanpak stimuleren

Normen van de rijksoverheid worden flexibeler. Er komen meer mogelijkheden voor lokale bestuurders om per gebied anders op de regels in te spelen. Gemeenten kunnen daardoor per gebied bepalen welke kwaliteit gewenst is.

Processen versnellen en verbeteren

De besluitvorming over projecten in de leefomgeving kan sneller en beter. De Omgevingswet gaat processen versnellen en verbeteren om zo ontwikkeling en innovatie te stimuleren. Uitgangspunt moet worden: ‘Willen we het?’ in plaats van ‘Mag het?’.

Het aantal vergunningen dat een reguliere procedure doorloopt in plaats van een uitgebreide procedure wordt groter. Daarnaast hoeven initiatiefnemers voor minder activiteiten een vergunningen aan te vragen. Daarnaast kunnen alle vergunningen in één loket worden aangevraagd.

De gedachte achter de wet is dat initiatiefnemers daardoor makkelijker ontwikkelingen kunnen starten. Maar het zal ook betekenen dat er meer vragen bij de vergunningverleners terecht komen. Wat wel en niet mogelijk is, zal niet voor iedereen direct duidelijk zijn. Gemeenten zullen daardoor wellicht meer voorlichting moeten geven over de wet (terwijl er minder leges geheven kunnen worden, omdat er meer activiteiten zonder vergunning kunnen).

Tot slot legt de nieuwe Omgevingswet meer nadruk op inwonerparticipatie aan de voorkant van het proces. Indien dit een wezenlijk onderdeel is van de voorbereidingsfase, zal de beroepsprocedure korter worden.

Op 1 juli 2015 stemde de Tweede Kamer in met de wet die een streep zet door complexe en versnipperde regelgeving. De Eerste Kamer heeft op 22 maart 2016 met een ruime meerderheid ingestemd met de Omgevingswet. Op 1 juli 2016 zijn ook de algemene maatregelen van bestuur verschenen en weten we ook meer over hoe de doelen hun uitwerking krijgen.

Naast de beoogde vereenvoudiging van het omgevingsrecht stellen we vast dat de wet gevolgen heeft voor het gemeentelijke beleid, ict-ondersteuning, maar ook de werkwijze van bestuur en organisatie. De organisatie is inmiddels gestart met een verkenning van wat er nodig is om bij inwerkingtreding van de Omgevingswet (naar verwachting in 2019) gereed te zijn en te kunnen werken volgens de nieuwe wet. Dat doen we niet alleen. Daarbij haken we aan waar het kan en werken we samen met collega-overheden. De pilot omgevingsvisie is een van de stappen die we daarin hebben gezet. De komende tijd gaat de gemeente zich nadrukkelijker oriënteren op de verschillende invalshoeken en daarbij betrekken we ook het gemeentebestuur, partners en samenleving.